Blog

Jakie możliwości ma wykonawca, gdy zamawiający odmawia wystawienia referencji?

Ludmiła Kitaszewska, 17 września 2019

Gdy zamawiający bezzasadnie odmawia wystawienia referencji dotyczących realizacji usługi, wykonawca jest uprawniony do posłużenia się oświadczeniem własnym w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu – tak orzekła KIO w sprawie o sygn. akt KIO 1083/19.

W stanie faktycznym sprawy zamawiający postawił warunek zdolności technicznej lub zawodowej, w ramach którego wymagał od oferentów wykazania się realizacją usług w zakresie technicznej obsługi odbiorców energii elektrycznej oraz eksploatacji układów pomiarowych. Jeden z wykonawców, chcąc przedstawić jako usługę referencyjną jedną z usług realizowanych na rzecz poprzednika prawnego zamawiającego, zwrócił się do niego z wnioskiem o wystawienie referencji. Za pierwszym razem zamawiający odmówił, wskazując, iż nie ma obowiązku wystawiania referencji oraz wykonawca winien uregulować zaległość wynikającą z noty obciążeniowej wystawionej przez zamawiającego. Zamawiający niemożność wystawienia referencji wywodził z faktu nienależytego wykonania usługi wskazanej w wykazie. W ocenie zamawiającego wykonawca wykonał poprzednią umowę niezgodnie z obowiązującymi procesami i instrukcjami, czego potwierdzeniem jest wystawiona nota obciążeniowa. Zamawiający dopiero po uregulowaniu przez wykonawcę należności wynikających z noty, jednak już po upływie terminu do złożenia dokumentów, wystawił wykonawcy poświadczenie realizacji usługi. Wobec braku referencji, wykonawca skorzystał z oświadczenia własnego stwierdzającego należyte wykonanie referencyjnej usługi, po czym został wykluczony z postępowania przez zamawiającego.

Osią sporu pomiędzy stronami było to, czy wykonawca był uprawniony do posłużenia się oświadczeniem własnym w zakresie należytej realizacji usługi, czy też zamawiający postąpił prawidłowo wykluczając go z postępowania i uznając, że w sprawie nie zaistniały obiektywne okoliczności umożliwiające wykonawcy złożenie takiego oświadczenia.

KIO uznała, że w tej konkretnej sprawie, wykonawca dołożył należytej staranności dążąc do uzyskania referencji lub potwierdzenia przez zamawiającego wykonania przez niego usługi referencyjnej wskazanej w wykazie i wobec braku uzyskania powyższego, miał prawo skorzystać z oświadczenia własnego. Zamawiający twierdził wprawdzie, że wykonawca nie osiągnął na gruncie poprzedniej umowy wymaganego poziomu skuteczności odczytów, a zatem wykonał usługę nienależycie, jednak powyższe nie zostało potwierdzone w materiale dowodowym.

Izba doszła zatem do wniosku, że skoro zamawiający nie wykazał, że odwołujący w sposób nienależyty wykonał usługę referencyjną wskazaną w wykazie usług i pomimo tego odmówił wystawienia wykonawcy referencji, to zaistniały obiektywne okoliczności upoważaniające wykonawcę do posłużenia się oświadczeniem własnym w celu wykazania spełnienia warunku udziału. Tym samym, skład orzekający stwierdził, że wykonawca  prawidłowo wykazał spełnienie warunku udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej.